وبلاگ

خسارت تاخیر تادیه چیست و چگونه محاسبه می شود؟

در مورد خسارت تاخیر تادیه و نحوه محاسبه آن بیشتر بدانیم

۱۳۹۷/۸/۹

به موجب اصل اجباری بودن قراردادها و احترام به حاکمیت اراده متعهد نمیتواند از انجام تعهد خودداری نماید؛ در صورت خودداری از انجام تعهد، متعهدله می تواند با استناد به مواد ۲۲۱ و ۲۲۸ قانون مدنی و ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مشروط به مطالبه ی طلبکار و تمکن مدیون و تغییر فاحش شاخص قیمت، خسارت ناشی از تاخیر در تادیه را مطالبه نماید. قابل ذکر است که موضوع دین ، باید وجه رایج (پول) باشد.

برای سنجش تغییر فاحش ، میانگین نوسان قیمت سالانه از زمان سررسید که توسط بانک مرکزی تحت عنوان شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی اعلام میشود ملاک عمل قرار میگیرد. این شاخص به عنوان وسیله ای برای اندازه گیری سطح قیمت کالاها ،خدمات مورد مصرف خانوارها و تغییر قدرت خرید در داخل کشور است.

به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، مدیر اداره آمار اقتصادی این بانک با اشاره به تغییر سال پایه شاخص های قیمت  از سال پایه ۱۳۹۰ به سال پایه ۱۳۹۵ در خصوص ضرورت این تغییر می گوید: محاسبه شاخص های قیمت بر دو محور استوار است. محور اول سبد اقلام شاخص و محور دوم بررسی تغییرات قیمت اقلام مشمول شاخص در طول زمان است.  به دلایل علمی مختلف و اجماع بین المللی، «اقلام نماینده مشمول شاخص قیمت» و «ضرایب اهمیت اقلام» که در سال پایه تعیین می شوند، تا سال پایه بعدی ثابت در نظر گرفته می‌شود. از طرفی دیگر، با گذر زمان تغییراتی در سبد شاخص قیمت و وزن های اقلام سبد به وجود می آید که بر دقت اندازه گیری شاخص تاثیر منفی دارد.  به همین دلایل و در جهت حفظ دقت اندازه گیری شاخص های قیمت هر چند سال یک بار به ‌روز رسانی ترکیب اقلام سبد شاخص و ضرایب اهمیت آن ها ناگزیر خواهد بود.

مطالبه خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای نرخ تورم به دلیل کاهش ارزش پول در طی زمان است.برای تبدیل ارزش ریالی در یک مقطع زمانی نسبت به زمان دیگر به شرح فرمول ذیل اقدام میشود:

عدد شاخص در زمان پرداخت تقسیم بر عدد شاخص در مقطع زمانی سررسید ضربدر مبلغ ریالی دین

در خصوص نحوه تعیین شاخص تورم زمان پرداخت اختلافاتی در عمل وجود دارد:

مطابق نظریه اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظریه مشورتی به شماره ۵۵۲۲/۷ مورخ ۱۳۸۲/۷/۷ و آیین نامه اجرایی تبصره الحاقی به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، برای محاسبه خسارت تاخیر تأدیه بایستی شاخص ماه یا سال «قبل» از پرداخت را معیار برای محاسبه قرار داد. در حالی که برخی منابع از جمله سایت بانک مرکزی برای محاسبه خسارت تأخیر تأدیه،‌ شاخص سال یا ماه پرداخت را معتبر می دانند.

دادحساب در هنگام انجام محاسبات تأخیر تأدیه روش اول را برگزیده است.

 


مریم فرشته
مریم فرشته

دانشجوی حقوق دانشگاه شیراز . علاقه مند به ورزش ، مطالعه و نویسندگی. فعال در زمینه شبکه های اجتماعی و وبلاگ نویسی.


نرم افزار دادحساب را بر روی تلفن همراه از دست ندهید!

bazaar logo
download logo
sibapp logo